dieta a tarczyca

Wpływ diety na działanie tarczycy

Tarczyca – działanie i rola w organizmie.

Jak pewnie wiesz tarczyca to narząd położony w okolicy szyi i jest on niezbędny do życia, ponieważ hormony wydzielane przez ten gruczoł są konieczne w poprawnym funkcjonowaniu organizmu i pełnią w nim wiele istotnych ról. Do produkcji hormonów tarczycy potrzebne są aminokwasy oraz jod pozyskiwany z pokarmem przez organizm.

Schorzenia tarczycy stanowią dość poważny problem epidemiologiczny, a kobiety chorują na nie dziewięciokrotnie częściej niż mężczyźni. Szacuje się, że problemy z tarczycą ma 7-9% populacji do 60. roku życia i 10-12% po 60. roku życia. Ze względu na ilość hormonów produkowanych przez tarczycę możemy rozróżnić nadczynność oraz niedoczynność tego gruczołu.

Nadczynność tarczycy

to stan zawyżonego wydzielania hormonów. Charakteryzuje się zwiększonym metabolizmem w organizmie. Leczenie głównie farmakologiczne polega na hamowaniu produkcji hormonów tarczycy oraz hamowaniu skutków działania tych hormonów. W przebiegu nadczynności tarczycy również bardzo istotną rolę odgrywa właściwie zbilansowana dieta. Ze względu na przyspieszony metabolizm organizm jest w fazie katabolizmu, czego skutkiem jest utrata masy ciała. Przy prawidłowej diagnostyce, oprócz medykamentów niezbędna jest edukacja chorego odnośnie żywienia – przede wszystkim składu posiłków, kaloryczności oraz częstotliwości ich przyjmowania.

Główne założenia diety przy nadczynności tarczycy to:

  • Zwiększona wartość energetyczna posiłków o ok. 20-25%, czyli 350-500 kcal
  • Zwiększona podaż białka do ok. 90-100 g. Najlepszym źródłem są: mięso drobiowe (kurczak, indyk), ryby, wołowina, jaja oraz nabiał pod warunkiem, że chory nie ma nietolerancji laktozy.
  • Witaminy A, C, E – są jednymi z najskuteczniejszych antyoksydantów. Znajdziemy je w warzywach, owocach oraz olejach roślinnych. Ponadto witamina E występuje w orzechach i migdałach.
  • Dietę należy rozszerzyć o bogate w wapń nabiał czy rośliny strączkowe, ponieważ nadczynność tarczycy powoduje zaburzenia gospodarki wapniowej, co przyczynia się do powstawania osteoporozy.
  • Potrawy powinny być lekkostrawne, a więc trzeba unikać smażenia. Zamiast tego należy wybrać gotowanie na parze bądź duszenie. Jednak jeśli już musimy daną potrawę smażyć należy to robić w niewielkiej ilości tłuszczów nasyconych czyli maśle klarowanym, smalcu czy oliwie z dodatkiem witaminy E.
  • Trzeba też pamiętać o wzbogacaniu potraw o tłuszcze nienasycone, a są to oliwa, olej z pestek winogron, olej lniany, olej rzepakowy oraz olej słonecznikowy.
  • Należy unikać potraw i produktów wzdymających, tj. grochu, kapusty, bobu.
  • Można również suplementować kwasy omega-3 też, ponieważ działają ochronnie na komórki nerwowe i budują odporność organizmu.

Niedoczynność tarczycy jest to stan wydzielania zbyt małej ilości hormonów przez tarczycę. Najczęstszym powodem zaburzeń jest zapalenie tarczycy, w szczególności choroba Hashimoto. Nieleczona niedoczynność tarczycy prowadzi do wielu nieprawidłowości w organizmie, do których należą: zaparcia, senność, zaburzenia miesiączkowania, wypadanie włosów, spowolnienie przemiany materii, co w efekcie powoduje wzrost masy ciała. Częstym objawem są również stany depresyjne. Leczenie niedoczynności polega na suplementacji brakujących hormonów i jest głownie farmakologiczne, jednak istotną częścią postępowania terapeutycznego jest dieta.

Przy niedoczynności tarczycy :

  • należy przede wszystkim zadbać o wysoki poziom jodu dostarczanego do organizmu. Potrzebujemy około 160 μg. Najlepszym jego źródłem są ryby, w szczególności dorsz (około 100 μg/100 g), łosoś (około 50 μg/100 g), makrela (około 45 μg/100 g).
niedoczynnosc-tarczycy-objawy

Można zaopatrzyć się też w jodowaną sól kuchenną. Dobrym wyborem będą również wody mineralne, w których obecny jest jod.

  • Przy niedoczynności tarczycy należy zwracać uwagę na ilość białka w diecie. Dobrze, aby pokrywało 15-20% zapotrzebowania na energię. Doskonałymi źródłami białka są: chude mięso drobiowe oraz wołowe, jajka, ryby i nabiał.
  • Dobrze jest pamiętać o kiszonkach w diecie, ponieważ probiotyki, które się w nich znajdują pomogą wzmocnić florę bakteryjną jelit.
  • Błonnik pokarmowy zawarty w produktach zbożowych, warzywach i roślinach strączkowych niezbędny będzie do walki z zaparciami.
  • Ważna jest też suplementacja takich witamin jak A, B12 i innych z grupy B, C, D, K i E.

U chorych na niedoczynność tarczycy spośród wszystkich mikroelementów na szczególną uwagę zasługują trzy z nich:

  • żelazo
  • selen
  • cynk

Warto zapamiętać, że w leczeniu chorób narządu tarczycy prawidłowo dobrana dieta jest równie istotna co farmakoterapia. Dobrze dobrana dieta wspomaga działanie medykamentów i poprawia samopoczucie chorego, natomiast nieodpowiednią dietą można osłabić działanie przepisanych na tarczycę leków.

Bibliografia

Medycyna Rodzinna 4/2017, Paweł Tuchendler, Zygmunt Zdrojewicz, Dieta w chorobach tarczycy

http://www.endokrynologia.net
Powiązany post